Przejdź do treści

Edukacja domowa (ED)

Na czym polega edukacja domowa?

Każde dziecko, które ma od 6 do 18 lat, musi się uczyć. Spełnia wtedy obowiązek przedszkolny, szkolny i nauki. Dyrektor przedszkola albo szkoły może zgodzić się, żeby dziecko uczyło się w domu lub w innym miejscu wybranym przez opiekunów. Wtedy nauczycielami dziecka mogą być:

  • rodzice,
  • opiekunowie prawni,
  • inne osoby, które zostaną wskazane przez rodziców albo opiekunów.

Takie osoby nie muszą kończyć specjalnych studiów ani szkoleń.

Dyrektor szkoły może się zgodzić na edukację domową w konkretnym etapie edukacyjnym. Są trzy etapy:

  • I etap — I, II i III klasa szkoły podstawowej,
  • II etap — IV, V, VI, VII, VIII klasa szkoły podstawowej,
  • III etap — szkoła ponadpodstawowa: liceum lub technikum.

Kto może złożyć wniosek?

Rodzice lub opiekunowie prawni dziecka, które ma od 6 do 18 lat.

Co zrobić?

  1. Przygotuj wszystkie potrzebne dokumenty (patrz: Co przygotować?).
  2. Złóż dokumenty u dyrektora przedszkola albo szkoły (patrz: Gdzie złożyć dokumenty?)
  3. Czekaj na decyzję dyrektora.

Co przygotować?

  • wniosek o zezwolenie na edukację domową. Nie ma jednego wzoru takiego wniosku. Zapytaj w przedszkolu albo w szkole, czy ma wzór. Jeśli nie — napisz wniosek samodzielnie. Wyjaśnij w nim, dlaczego chcesz, żeby twoje dziecko uczyło się w domu;
  • oświadczenie, w którym napiszesz, że zapewnisz dziecku warunki, które umożliwią mu realizację podstawy programowej na tym etapie kształcenia — napisz je samodzielnie,
  • zobowiązanie, w którym napiszesz, że twoje dziecko będzie przystępowało do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych — napisz je samodzielnie.

UWAGA! W roku szkolnym 2020/2021 uczeń przyjmowany jest do ED bez opinii Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (skrót. PPP) – podstawia prawna: Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 2020 roku w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r., poz. 1394) pkt. 5 podpunkt 1)

(Brak konieczności dołączenia opinii poradni wejdzie w życie od 1 lipca 2021 r., dzięki nowelizacji ustawy, co jest spełnieniem postulatów rodziców.)

Kiedy złożyć dokumenty?

W dowolnym momencie roku szkolnego.

Gdzie złożyć dokumenty?

  • w przedszkolu, szkole podstawowej albo szkole ponadpodstawowej, do której twoje dziecko chodzi albo zostało przyjęte. Jeśli chcesz zmienić szkołę, to:

    @ w przypadku, gdy Twoje dziecko obecnie uczęszcza do szkoły państwowej – nie musisz składać żadnych dokumentów rezygnacji. Po wybraniu innej szkoły i ustaleniu z nią szczegółów zapisania w niej dziecka na edukację domową, ta nowa szkoła, po otrzymaniu od Ciebie wymaganych przez nią dokumentów, załatwia wszystko ze „starą” szkołą.

    @ w przypadku, gdy Twoje dziecko obecnie uczęszcza do szkoły prywatnej – musisz złożyć wypowiedzenie umowy (wszystkie informacje o warunkach rezygnacji znajdziesz w umowie, którą podpisałeś ze szkołą) i po wygaśnięciu tej umowy, możesz zapisać dziecko do wybranej kolejnej szkoły, która to wszelkie formalności ze „starą” szkołą załatwiać będzie dalej sama. O szczegółach dowiesz się też u dyrektora nowej szkoły.

Edukacja domowa – rejonizacja

Nowelizacja ustawy, która wejdzie w życie 1 lipca 2021r. znosi obowiązek przypisania ucznia w edukacji domowej do szkoły lub przedszkola w tym województwie, w którym mieszka. Oznacza to, że możesz wybrać sobie szkołę w dowolnym miejscu w Polsce. Uczeń dostaje normalną legitymację uczniowską.

Ile zapłacisz?

Przepisanie dziecka na tryb edukacji domowej jest bezpłatne. Dobre szkoły, także prywatne, chętnie zapraszają dzieci do korzystania z trybu edukacji domowej bez ponoszenia kosztów. W niektórych można dostać stypendium i dofinansowanie do nauki. Fundacja Sposób na szkołę współpracuje ze szkołą, która oferuje dofinansowanie.

Ile będziesz czekać?

Dyrektor wyda decyzję do 30 dni kalendarzowych od dnia, w którym złożysz wszystkie dokumenty.

Edukacja domowa jest procesem odwracalnym.

Wg ustawy z dn. 14.12.2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59 z późn. zm.) cofnięcie zezwolenia na edukację domową następuje:
1) na wniosek rodziców;
2) jeżeli uczeń z przyczyn nieusprawiedliwionych nie przystąpił do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych, albo nie zdał rocznych egzaminów klasyfikacyjnych;
3) w razie wydania zezwolenia z naruszeniem prawa.

Jak oceniane jest dziecko uczące się w trybie edukacji domowej?

Na podstawie rocznych egzaminów klasyfikacyjnych. Zakres egzaminów ustala dyrektor, który wydał zezwolenie na edukację domową. Po zdanych egzaminach twoje dziecko dostanie świadectwo ukończenia danej klasy. Na świadectwie nie będzie oceny z zachowania. Świadectwo będzie wyglądało identycznie, jak każde inne świadectwo szkolne!

Zgodnie z § 17 Rozporządzenia o ocenianiu, klasyfikowaniu i promowaniu uczniów (z 10 czerwca 2015 roku): „Dla ucznia spełniającego obowiązek szkolny poza szkołą nie przeprowadza się egzaminów klasyfikacyjnych z obowiązkowych zajęć edukacyjnych tj.: zajęcia techniczne, plastyka, muzyka, zajęcia artystyczne i wychowanie fizyczne oraz dodatkowych zajęć edukacyjnych.

Egzaminy klasyfikacyjne przeprowadza się w formie pisemnej i ustnej.
Na początku roku szkolnego lub w jego trakcie powinieneś umówić się z dyrekcją i/lub nauczycielami, w jakich konkretnie dniach Twoje dziecko będzie zdawało egzaminy roczne z danego przedmiotu. Szkoły tzw. przyjazne edukacji domowej mają już ustalone schematy opieki nad uczniami, którzy realizują obowiązek szkolny poza murami szkoły. Egzaminy odbywają się w sposób przyjazny i możliwie najbardziej bezstresowy.
Fundacja Sposób na szkołę współpracuje ze szkołą, w której proces zaliczenia przedmiotu jest możliwie najmniej bezstresowy, a egzaminy są zarówno w formie pisemnej (test), jak i projektowej lub w postaci rozmowy.

Podstawa prawna

  • Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2017 poz. 59 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity – Dz. U. z 2015 r., poz. 2156, z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst – Dz. U. z 2013 r. poz. 267)

Dodatkowe informacje

Uczeń ma prawo do:

  • wsparcia ze strony szkoły, do której jest zapisany,
  • zapewnienia dostępu do podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych,
  • do pomocy dydaktycznych służących realizacji podstawy programowej znajdujących się w zasobach szkoły,
  • udziału w konsultacjach umożliwiających przygotowanie do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych,
  • uczestniczenia w dodatkowych zajęciach edukacyjnych w szkole oraz wycieczkach i spotkaniach klasowych

Zalety edukacji domowej:

  • nauka samodzielności
  • o wiele szybsze i bardziej efektywne zdobywanie wiedzy 
  • mniej stresu w ciągu roku: brak ocen, porównywania, kartkówek i sprawdzianów 
  • dużo więcej czasu wolnego, który można przeznaczyć na rozwój swoich pasji
  • oswojenie się z egzaminami od najmłodszych lat 
  • zacieśnienie więzi rodzic/opiekun – dziecko 
  • możliwość wyboru czasu i miejsca nauki
  • realny wpływ na sposób przekazywania wiedzy 
  • dziecko, po zdaniu egzaminów, otrzymuje normalne świadectwo ukończenia klasy, jest także klasyfikacja na świadectwa z i bez czerwonego paska

Wady edukacji domowej:

  • dziecko, któremu rodzic/opiekun nie może zapewnić opieki w ciągu dnia i zaangażować do nauki, a które nie jest nauczone systematyczności i samodzielności, może czuć się znudzone i osamotnione,
  • rodzice/opiekunowie muszą się bardziej zaangażować w edukację dziecka i kontrolować przyswajanie wiedzy dopóki dziecko nie nauczy się samodzielności, której w szkole systemowej nie miał prawa się nauczyć
  • egzaminy roczne, bez odpowiedniego planowania i wiedzy (np. konieczna jest znajomość tzw. „podstawy programowej”), mogą wydawać się bardziej skomplikowane, niż są w rzeczywistości 
  • trzeba dodatkowo samemu zadbać o rozwój społeczny dziecka

Dlaczego Sposób na szkołę?

Dlatego my, rodzice pracujący, chcący spełniać się zawodowo i jednocześnie mający dzieci uczące się w trybie edukacji domowej, stworzyliśmy SPOSÓB NA SZKOŁĘ. 

Dlaczego warto przyłączyć się do Sposobu na szkołę? 

  • odciążamy rodziców z obowiązku nauczania dzieci 
  • dzięki nam rodzice mogą godzić pracę z uczestniczeniem ich dzieci w systemie edukacji domowej
  • zlecamy prace, które dziecko samodzielnie będzie wykonywało w domu, po uprzednim wyjaśnieniu zagadnień przez naszych edukatorów  
  • wspólnie decydujemy o wyborze nauczycieli i mamy realny wpływ na ich sposób nauczania 
  • wprowadzamy w życie nasze, rodzicielskie, pomysły – wycieczki, lekcje przyrody w terenie, laboratorium naturalnej chemii, lekcje z prawnikiem, lekcje o religiach, edukację przyrodniczą w terenie itp. 
  • oprócz podstawy programowej wymaganej przez system, przekazujemy także wiedzę z zakresu przedsiębiorczości, udzielania pierwszej pomocy, strategicznego myślenia itd.
  • duży nacisk kładziemy na naukę języków obcych 
  • nasze, osobiste, dzieci także korzystają z systemu edukacji domowej i są uczestnikami zajęć w Sposobie na szkołę 
  • dzieci rozwijają się społecznie i nawiązują więzi z rówieśnikami, z którymi uczą się w Fundacji
  • odciągamy dzieci od zdalnej nauki i komputera 
  • zapewniamy wsparcie psychologiczne i pedagogiczne
  • obserwujemy dzieci i wyłapujemy wszelkie niepokojące sygnały szybciej niż zapracowani rodzice 
  • dbamy o rozwój fizyczny
  • indywidualne podejście do dziecka, w tak małej grupie uczniów, gwarantuje szybszą i efektywniejszą naukę 
  • kreujemy myślące i samodzielne społeczeństwo 

Sposób na szkołę pomaga w wyborze odpowiedniej szkoły przyjaznej edukacji domowej oraz wspiera w całym procesie, od złożenia dokumentów, po przystąpienie do egzaminów.  

Obecnie Fundacja Sposób na szkołę współpracuje z przyjazną edukacji domowej szkołą podstawową, do której zapisane są nasze dzieci. Tam zaliczają przedmioty w sposób najmniej stresujący i dający poczucie wiedzy. Szkoła dokłada starań, by egzaminy udowodniły to, że dziecko umie myśleć, a nie to, że czegoś się nie nauczyło.

O konkretnych szkołach przyjaznych edukacji domowej poczytaj także tu:

PRZYDATNE LINKI: 

http://ed.mamaroza.pl/szkoly-przyjazne-ed/

https://edukacja-domowa.org/artykuly/czytaj-szkola-przyjazna-edukacji-domowej-o-co-w-tym-chodzi

https://edukacjadomowaplus.pl/o-ed/szkoly-przyjazne-ed/

https://www.gov.pl/web/gov/uzyskaj-zgode-na-edukacje-domowa

https://www.prawo.pl/oswiata/zasady-prowadzenia-edukacji-domowej,501688.html

samorzad.infor.pl